{"id":2060,"date":"2026-09-03T13:08:56","date_gmt":"2026-09-03T13:08:56","guid":{"rendered":"https:\/\/detectiveinvestigationsgroup.pl\/?p=2060"},"modified":"2026-09-03T13:25:42","modified_gmt":"2026-09-03T13:25:42","slug":"czy-obserwacja-prywatnego-detektywa-moze-naruszac-prawo-do-prywatnosci-wazne-stanowisko-sadu-najwyzszego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/detectiveinvestigationsgroup.pl\/en\/czy-obserwacja-prywatnego-detektywa-moze-naruszac-prawo-do-prywatnosci-wazne-stanowisko-sadu-najwyzszego\/","title":{"rendered":"Czy obserwacja prywatnego detektywa mo\u017ce narusza\u0107 prawo do prywatno\u015bci? Wa\u017cne stanowisko S\u0105du Najwy\u017cszego"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n

Obserwacja osoby<\/a>, zebranie informacji<\/a>, udokumentowanie fakt\u00f3w<\/a> i przygotowanie materia\u0142u, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystany w s\u0105dzie – to jedne z podstawowych element\u00f3w wielu spraw detektywistycznych. Czy jednak skuteczno\u015b\u0107 takich dzia\u0142a\u0144 oznacza, \u017ce zawsze s\u0105 one dopuszczalne?<\/strong><\/p>\n\n

Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z 19 grudnia 2018 r., sygn. I CNP 14\/18<\/strong>, pokazuje, \u017ce odpowied\u017a nie zawsze jest oczywista. W konkretnej sprawie materia\u0142 zgromadzony w wyniku czynno\u015bci detektywistycznych okaza\u0142 si\u0119 przydatny procesowo, jednak spos\u00f3b prowadzenia dzia\u0142a\u0144 zosta\u0142 jednocze\u015bnie oceniony w kontek\u015bcie naruszenia prawa do prywatno\u015bci i wolno\u015bci osobistej<\/strong>.<\/p>\n\n

To orzeczenie jest interesuj\u0105ce nie tylko dla prawnik\u00f3w. Powinni zwr\u00f3ci\u0107 na nie uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c detektywi oraz osoby i przedsi\u0119biorcy zlecaj\u0105cy czynno\u015bci detektywistyczne.<\/p>\n\n

Detektyw zosta\u0142 wynaj\u0119ty do obserwacji przeciwnika procesowego<\/h2>\n\n

Sprawa dotyczy\u0142a post\u0119powania cywilnego. Jedna ze stron zleci\u0142a prywatnemu detektywowi prowadzenie czynno\u015bci maj\u0105cych na celu obserwacj\u0119 przeciwnika procesowego i uzyskanie informacji na jego temat<\/strong>.<\/p>\n\n

Dzia\u0142ania nie ogranicza\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do obserwacji. Jak wynika z ustale\u0144 opisanych w orzeczeniu, dochodzi\u0142o r\u00f3wnie\u017c do rozpytywania w\u015br\u00f3d s\u0105siad\u00f3w<\/strong> obserwowanej osoby.<\/p>\n\n

S\u0105d uzna\u0142, \u017ce dzia\u0142ania te wywo\u0142a\u0142y u niej strach oraz negatywne prze\u017cycia psychiczne. W konsekwencji stwierdzono naruszenie jej prawa do prywatno\u015bci i wolno\u015bci osobistej<\/strong>.<\/p>\n\n

Co istotne, nie stwierdzono jednocze\u015bnie, aby materia\u0142 detektywistyczny narusza\u0142 cze\u015b\u0107 lub dobre imi\u0119 tej osoby poprzez przedstawienie jej w negatywnym \u015bwietle.<\/p>\n\n

Problemem okaza\u0142a si\u0119 wi\u0119c nie tyle tre\u015b\u0107 zgromadzonego materia\u0142u, ile – w okoliczno\u015bciach tej konkretnej sprawy – zakres i spos\u00f3b prowadzenia czynno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n

Materia\u0142 detektywa by\u0142 skuteczny. I w\u0142a\u015bnie to czyni t\u0119 spraw\u0119 szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105c\u0105<\/h2>\n\n

Jeden z najciekawszych element\u00f3w tego orzeczenia polega na tym, \u017ce materia\u0142 uzyskany w wyniku pracy detektywa rzeczywi\u015bcie przyni\u00f3s\u0142 efekt w innym post\u0119powaniu<\/strong>.<\/p>\n\n

Jak wskazano w uzasadnieniu, przedstawiony materia\u0142 przyczyni\u0142 si\u0119 do nieuwzgl\u0119dnienia w pe\u0142nym zakresie roszcze\u0144 powoda.<\/p>\n\n

Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce z punktu widzenia celu procesowego dzia\u0142ania okaza\u0142y si\u0119 skuteczne.<\/p>\n\n

S\u0105d zwr\u00f3ci\u0142 jednak uwag\u0119 na co\u015b znacznie wa\u017cniejszego.<\/p>\n\n

Skuteczno\u015b\u0107 materia\u0142u dowodowego nie przes\u0105dza jeszcze o tym, \u017ce spos\u00f3b jego pozyskania nie mo\u017ce zosta\u0107 oceniony pod k\u0105tem naruszenia d\u00f3br osobistych.<\/strong><\/p>\n\n

S\u0105d Apelacyjny uzna\u0142 przy tym, \u017ce podj\u0119te dzia\u0142ania nie by\u0142y adekwatne do potrzeby procesowej, poniewa\u017c strona mog\u0142a realizowa\u0107 swoje prawo do obrony tak\u017ce przy pomocy innych \u015brodk\u00f3w dowodowych.<\/p>\n\n

To niezwykle istotna wskaz\u00f3wka dla praktyki.<\/p>\n\n

Dow\u00f3d dopuszczony przez s\u0105d nie oznacza automatycznie braku naruszenia prywatno\u015bci<\/h2>\n\n

W postanowieniu pojawia si\u0119 jeszcze jeden bardzo wa\u017cny wniosek.<\/p>\n\n

S\u0105d Najwy\u017cszy wskaza\u0142, \u017ce ocena dopuszczalno\u015bci okre\u015blonego \u015brodka dowodowego dokonana przez jeden s\u0105d nie wi\u0105\u017ce automatycznie s\u0105du rozpoznaj\u0105cego p\u00f3\u017aniej spraw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 naruszenia d\u00f3br osobistych<\/strong>, do kt\u00f3rego mog\u0142o doj\u015b\u0107 podczas uzyskiwania lub ujawniania tego materia\u0142u.<\/p>\n\n

W praktyce oznacza to bardzo istotne rozr\u00f3\u017cnienie.<\/p>\n\n

Mo\u017cliwe s\u0105 bowiem dwie odr\u0119bne kwestie:<\/p>\n\n

czy okre\u015blony materia\u0142 ma znaczenie dowodowe dla konkretnego post\u0119powania<\/strong><\/p>\n\n

and<\/p>\n\n

czy spos\u00f3b jego zdobycia nie naruszy\u0142 praw osoby, kt\u00f3rej dotyczy\u0142y czynno\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n

Nie nale\u017cy tych dw\u00f3ch ocen uto\u017csamia\u0107.<\/p>\n\n

I w\u0142a\u015bnie dlatego profesjonalne planowanie czynno\u015bci detektywistycznych nie powinno koncentrowa\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na pytaniu:<\/p>\n\n

\u201eCzy uda si\u0119 zdoby\u0107 dow\u00f3d?\u201d<\/strong><\/p>\n\n

R\u00f3wnie istotne powinno by\u0107 pytanie:<\/p>\n\n

\u201eW jaki spos\u00f3b ten materia\u0142 zostanie zdobyty?\u201d<\/strong><\/p>\n\n

Legalnie dzia\u0142aj\u0105ce biuro detektywistyczne nie rozwi\u0105zuje ka\u017cdego problemu<\/h2>\n\n

Interesuj\u0105cy jest r\u00f3wnie\u017c kolejny fragment stanowiska s\u0105du.<\/p>\n\n

Strona pozwana powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 na fakt, \u017ce skorzysta\u0142a z us\u0142ug legalnie dzia\u0142aj\u0105cego biura detektywistycznego<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n

Nie wystarczy\u0142o to jednak do automatycznego wy\u0142\u0105czenia jej odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n

S\u0105d podkre\u015bli\u0142, \u017ce w rozpoznawanej sprawie odpowiedzialno\u015b\u0107 strony oceniano za jej w\u0142asne dzia\u0142anie<\/strong>, a nie za czyn innej osoby. Samo powo\u0142anie si\u0119 na przepisy ustawy o us\u0142ugach detektywistycznych, w tym dotycz\u0105ce przetwarzania danych, r\u00f3wnie\u017c nie przes\u0105dza\u0142o o braku odpowiedzialno\u015bci za naruszenie d\u00f3br osobistych.<\/p>\n\n

To wa\u017cne r\u00f3wnie\u017c z punktu widzenia klienta.<\/p>\n\n

Zlecenie czynno\u015bci profesjonalnemu podmiotowi nie powinno oznacza\u0107 podej\u015bcia:<\/p>\n\n

\u201eSkoro zajmuje si\u0119 tym private investigator in Warsaw<\/a>, mo\u017cna zrobi\u0107 wszystko.\u201d<\/strong><\/p>\n\n

Profesjonalne biuro powinno ju\u017c na etapie przyjmowania sprawy oceni\u0107 cel zlecenia, mo\u017cliwy zakres czynno\u015bci oraz ryzyka zwi\u0105zane z planowanymi dzia\u0142aniami.<\/p>\n\n

Czy to oznacza, \u017ce obserwacja prowadzona przez detektywa jest bezprawna?<\/h2>\n\n

Nie.<\/strong><\/p>\n\n

I to trzeba podkre\u015bli\u0107 szczeg\u00f3lnie mocno.<\/p>\n\n

Z omawianego postanowienia nie wynika generalna zasada, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 samo prowadzenie obserwacji przez prywatnego detektywa stanowi naruszenie prawa do prywatno\u015bci.<\/p>\n\n

Orzeczenie dotyczy\u0142o konkretnych okoliczno\u015bci konkretnej sprawy<\/strong>.<\/p>\n\n

Istotne by\u0142y m.in. zakres prowadzonych dzia\u0142a\u0144, rozpytania w\u015br\u00f3d s\u0105siad\u00f3w, charakter ingerencji w prywatno\u015b\u0107 oraz ocena, czy podj\u0119te czynno\u015bci by\u0142y adekwatne do celu, jaki chcia\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 zleceniodawca.<\/p>\n\n

Nie mo\u017cna wi\u0119c sprowadzi\u0107 tego orzeczenia do prostego stwierdzenia:<\/p>\n\n

\u201eS\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142 obserwacj\u0119 detektywistyczn\u0105 za nielegaln\u0105\u201d.<\/strong><\/p>\n\n

Takiego wniosku z tego postanowienia wyprowadza\u0107 nie nale\u017cy.<\/p>\n\n

Obserwacja to nie tylko aparat i samoch\u00f3d<\/h2>\n\n

W praktyce praca obserwacyjna cz\u0119sto kojarzona jest przede wszystkim z dyskretnym przemieszczaniem si\u0119 za obserwowan\u0105 osob\u0105, wykonywaniem fotografii lub nagra\u0144 oraz dokumentowaniem miejsc i spotka\u0144.<\/p>\n\n

Tymczasem profesjonalne przygotowanie sprawy zaczyna si\u0119 znacznie wcze\u015bniej.<\/p>\n\n

Trzeba odpowiedzie\u0107 mi\u0119dzy innymi na pytania:<\/p>\n\n